Форс кўрфазидаги уруш олтин ҳабини фалаж қилди
Яқин Шарқдаги ҳарбий ҳаракатлар олтин ва кумуш транзити глобал тизимида жиддий муаммоларни келтириб чиқарди: Дубай билан авиақатновларнинг тўхташи қимматбаҳо металлар бозоридаги беқарорликни кучайтирмоқда.
28-феврал куни минтақада вазият кескинлашганидан сўнг, Форс кўрфази давлатларидан амалга ошириладиган аксарият йўловчи авиарейслари бекор қилинди. Одатда олтин айнан шу рейслар орқали ташилади. «Financial Times» нашрининг хабар беришича, Дубайдан учган саноқли лайнерлар ҳам тез бузиладиган юкларга устуворлик берган ва металл ташишни тўхтатган.
Дубай жаҳон олтин савдосининг асосий маркази ҳисобланиб, 2025-йилда глобал олтин оқимининг қарийб 20 фоизи айнан шу амирлик ҳиссасига тўғри келган. Агар авиаташишлардаги узилишлар узоқ давом этса, бу Осиё савдо майдончаларида маҳаллий нархларнинг кўтарилишига ва котировкалар волатиллигининг ошишига олиб келиши мумкин. Трейдерларнинг таъкидлашича, ҳозирда ҳаво йўли орқали олтин ҳаракати амалда тўхтаб қолган.
Бозордаги кутилмаган бурилиш
Қизиқ жиҳати шундаки, низо бошланганидан уч кун ўтиб, қимматбаҳо металларга бўлган талаб кутилмаганда пасайди. 3-март куни олтин 4 фоизга, кумуш эса бирданига 10 фоизга арзонлашди. «Reuters» нашрига кўра, бунинг асосий сабаби — АҚШ долларининг яна «хавфсиз гўша» мақомини тиклаганидир. Инвесторлар геосиёсий хавфлардан ҳимояланиш учун металлардан кўра нақд валютани афзал кўрмоқдалар.
5-март ҳолатига кўра, олтин бир троя унцияси учун 5130 доллар атрофида сотилмоқда. Кумуш нархи эса кун давомида тебраниб, якунда 1 фоизлик пасайиш билан 82,5 доллар даражасида қайд этилди. Таҳлилчиларнинг фикрича, олтин нархи 5400 доллардан юқорига кўтарилиши учун ҳозирча етарлича талаб мавжуд эмас, чунки облигациялар бозори инвесторлар учун жозибадорроқ бўлиб қолмоқда.
Истиқболлар ва тавсиялар
Йирик заргарлик тармоғи эгаси, миллиардер Жой Алуккас олтин нархининг узоқ муддатли ўсишини прогноз қилмоқда. Унинг фикрича, келгуси икки-уч йил ичида геополитика ва АҚШ иқтисодиётида кескин яхшиланиш бўлмаса, нархлар юқори йўналишда қолади. Бироқ маҳаллий низоларнинг ўзи етарли эмас — нархларни янги даражага олиб чиқиш учун АҚШдаги фоиз ставкалари ва глобал инфляция омиллари ҳал қилувчи рол ўйнайди.
Инвестицион стратег Мишел Шнайдернинг таъкидлашича, инвесторлар олтин ва кумуш нархларининг нисбатига (ratio) эътибор қаратишлари лозим. Ушбу кўрсаткич 55 дан паст бўлганда кумуш сотиб олиш учун қулай фурсат ҳисобланади, 65 дан юқори бўлганда эса бошқа активларни излаган маъқул. Қисқа муддатли истиқболда облигациялар олтинга нисбатан асосий рақобатчи бўлиб қолмоқда.
