«Nvidia» бу йил коинотда биткоин майнинги бошлашни режалаштирмоқда
Коинотда биткоин майнинги келажакда жуда катта саноатга айланиши, узоқ муддатли истиқболда криптовалюта қазиб олишни Ерда амалга ошириш иқтисодий жиҳатдан маъносиз бўлиб қолиши прогноз қилинмоқда.

«Nvidia» қўллаб-қувватлаётган «Starcloud» компанияси жорий йилнинг ўзидаёқ коинотда биткоин қазиб олишни бошлаш ниятида – бу унинг иккинчи космик аппарати орбитага чиқарилганида амалга оширилиши кутилмоқда. Стартап раҳбари Филип Жонстон «X» ижтимоий тармоғида ёзишича, «Starcloud» Ердан ташқарида биткоин қазиб оладиган биринчи компанияга айланади.
ASIC ва GPU: иқтисодий ҳисоб-китоб ҳал қилувчи
Жонстоннинг айтишича, ASIC-майнерларни коинотга жойлаштириш орбитал ҳисоблаш қувватларидан фойдаланишнинг «энг истиқболли йўналишларидан бири». Асосий далил – энергия сарфига нисбатан ускуна нархи.
«GPU» киловатт қувват ҳисобида «ASIC»дан тахминан 30 баробар қиммат. 1 киловатт қувватга эга «Nvidia B200» чипи тахминан 30 минг доллар туради. 1 киловаттлик «ASIC» эса тахминан 1000 доллар», – деди у.
Жонстоннинг фикрича, коинотда биткоин майнинги келажакда «жуда катта саноат»га айланади. Унинг ҳисоблашича, узоқ муддатли истиқболда криптовалюта қазиб олишни Ерда амалга ошириш иқтисодий жиҳатдан маъносиз бўлиб қолади.
«Биткоин майнинги доимий равишда тахминан 20 гигаватт қувват сарфлайди. Буни Ерда қилиш самарасиз, охир-оқибат бу фаолиятнинг барчаси коинотга кўчади», – деди у.
Орбитадан Марсгача
«Starcloud» 2024-йил бошида сунъий интеллектнинг ўсиб бораётган энергия эҳтиёжларига жавоб сифатида космик дата-марказлар яратиш мақсадида ташкил этилган. 2025-йил ноябрида компания орбитага «NVIDIA H100» график процессори ўрнатилган сунъий йўлдошни чиқарди – бу шундай кучли «GPU»нинг коинотда биринчи марта ишлатилиши ҳисобланади.
«Starcloud» орбитал инфратузилмаси тахминан 88 мингта сунъий йўлдошдан иборат бўлиб, асосан қуёш энергиясида ишлайди.
Шу билан бирга, айрим тадбиркорлар сайёралар ўртасидаги транзакциялар ҳақида ҳам ўйламоқда. Технологлар Хосэ ва Карлос Пуэрте ўтган йил сентябрда назарий жиҳатдан биткоинни Марсга уч дақиқадан кам вақт ичида юбориш мумкинлигини айтган. Бунинг учун «NASA»нинг оптик алоқа канали ёки «Starlink» тармоғи ва янги сайёралараро вақт белгилаш тизими ишлатилиши мумкин.
Транзакция космик ретрансляторлар – антенналар, спутниклар ёки Ой яқинидаги узел орқали амалга оширилади. Бироқ ғоя муаллифлари Марснинг ўзида биткоин майнингини мақсадга мувофиқ деб ҳисобламайди, чунки сайёралар орасидаги сигнал кечикиши жуда катта.
Космик лойиҳалар ривожланаётган бир пайтда, Ердаги майнерлар қийин шароитларда ишламоқда. Биткоин нархи 6 октябрда қайд этилган 126 080 долларлик тарихий максимумдан қарийб 48 фоизга тушиб кетган. Шу билан бирга, биткоин майнинги қийинчилиги рекорд даражалардан 7 фоизга камайгани амалдаги иштирокчилар учун шароитни бироз енгиллаштирди.
Майнинг қадай ишлайди ўзи?
Одатда майнинг шундай бўлади: кучли компютер ёки махсус ускуна ишлатилади (ASIC ёки GPU). Компьютер махсус майнинг дастурини ишга туширади. Компьютер тармоқдаги ҳисоб-китобларни ечишга ҳаракат қилади. Агар тўғри жавоб топса, криптовалюта билан мукофот олади.
Жуда кўп компьютерлар бир вақтда ҳисоб-китоб қилгани сабабли жараёнда кўп электр сарфланади. Шунинг учун ҳам майнингни коинотга кўчириш ҳақида гаплар чиқмоқда. Коинотда қуёш энергияси жуда кўп, ердаги каби электр муаммоси йўқ. Катта дата-марказлар қуриш мумкин. Шунинг учун баъзи компаниялар майнингни орбитага чиқаришни режалаштирмоқда.



