Xizmat ko‘rsatish korxonalari tomonidan to‘langan soliq miqdori ma’lum qilindi
2025-yilda xizmat ko‘rsatish sohasidagi eng yirik 20 kompaniya budjetga 7,6 trln so‘mdan ortiq soliq to‘ladi.
© Илья Семендеев / Spot2025 yil yakunlariga ko‘ra, O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatish faoliyati bilan shug‘ullanuvchi 161 684 ta yuridik shaxs tomonidan davlat budjetiga jami 41,6 trln so‘mdan ortiq soliq to‘landi.
Eng ko‘p soliq to‘lovchilar
Tahlillarga ko‘ra, umumiy soliq tushumlarining salmoqli qismi yirik korxonalar hissasiga to‘g‘ri kelgan. Xususan, 20 ta eng yirik soliq to‘lovchi korxona 7,6 trillion so‘mdan ortiq mablag‘ni budjetga o‘tkazgan. Bu esa umumiy soliq tushumlarining 18,4 foizini tashkil etadi.
Mazkur 20 ta korxonaning umumiy tovar aylanmasi 88 trln so‘mga yetgan. Shu bilan birga, ular tomonidan foydalanilgan soliq imtiyozlari hajmi 6,2 trillion so‘mdan oshgani qayd etilgan.
Yirik soliq to‘lovchilar orasida birinchi o‘rinni «Asia Trans Gas» MCHJ egalladi. Kompaniya 1,4 trln so‘mdan ortiq soliq to‘lagan. Ikkinchi o‘rinda «O‘zbektelekom» AJ 1,36 trln so‘m, uchinchi o‘rinda esa «Uzbekistan Airways» AJ 849,5 mlrd so‘m soliq tushumlari bilan qayd etildi.
Reytingda shuningdek «O‘zbekiston temir yo‘llari» AJ, «Unitel» MCHJ, «Coscom» MCHJ, «Toshshahartransxizmat» AJ va «Uzbekistan Airports» AJ kabi yirik kompaniyalar ham yuqori o‘rinlarni egallagan. Ular xizmat ko‘rsatish sohasida budjet daromadlarini shakllantirishda muhim ulushga ega.
Soliq tarkibidagi eng ko‘p ulush
Yuqoridagi kompaniyalar tomonidan to‘langan soliqlar tarkibida foyda solig‘i eng katta ulushni tashkil etdi — 2,5 trln so‘m. Qo‘shilgan qiymat solig‘i 2,03 trln so‘m, jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i 1,07 trln so‘m, ijtimoiy soliq esa 1,05 trln so‘mga teng bo‘ldi.
Qolgan qismi mol-mulk solig‘i, aksiz solig‘i, yer solig‘i va boshqa turdagi soliqlar hissasiga to‘g‘ri keladi. Mutaxassislar fikricha, xizmat ko‘rsatish sohasidagi yirik kompaniyalar faoliyati davlat budjeti daromadlarining barqaror o‘sishida muhim omil bo‘lib xizmat qilmoqda.
Qolgan 356,5 mlrd so‘m esa boshqa turdagi soliqlar hissasiga to‘g‘ri keladi. Mutaxassislar ta’kidlashicha, xizmat ko‘rsatish sohasidagi yirik kompaniyalar faoliyati budjet daromadlarini shakllantirishda muhim o‘rin tutmoqda.
