Трамп маъмурияти «Fed» раҳбари Жером Пауэллга қарши суд ишида ютқазди

АҚШ округ судяси Жеймс Боасберг Адлия вазирлигининг Федерал захира тизимининг (Fed) ички ҳужжатларини қўлга киритишга қаратилган уринишларини тўсди ва унинг раҳбари Жером Пауэллга нисбатан олиб борилаётган терговни сиёсий сабабларга асосланган деб атади. Бу қарор Трамп маъмурияти учун жиддий мағлубият бўлди, чунки у жиноий ишлар орқали регулятор мустақиллигига ва фоиз ставкалари сиёсатига таъсир ўтказишга уринган эди. Бу ҳақда «Yahoo Finance» хабар берди.

Суд қарори

Судя Боасберг Колумбия округи прокуратураси томонидан берилган икки чақирув қоғозини рад этди. Январ ойида бошланган жиноий тергов Пауэлл ўтган йил ёзида Вашингтондаги «Fed» бош қароргоҳини реконструкция қилиш харажатлари ошиб кетгани ҳақида Конгрессга ёлғон кўрсатма берган, деган гумонларга асосланган эди.

Бироқ судя бу иш фақат баҳона эканини таъкидлади.

«Далилларнинг улкан миқдори шуни кўрсатадики, ҳукумат бу чақирув қоғозларини «Fed» раҳбарини фоиз ставкаларини пасайтириш учун овоз беришга мажбур қилиш ёки уни истеъфога чиқариш мақсадида берган», – дейилади қарорди.

Боасберг таъкидлашича, ҳукумат Пауэлл жиноят содир этганига «деярли нол далил» тақдим этган, прокурорлар эса шантаж қилиш учун ҳар қандай компромат топишни истаган.

Ўз қарорини асослашда судя Доналд Трампнинг «Truth Social» тармоғидаги кўплаб постларини келтирди. У ерда президент Пауэллни қатъий пул-кредит сиёсати учун мунтазам танқид қилиб келган. Суднинг хулосасига кўра, терговнинг мақсади «Fed»нинг қонун билан белгиланган мустақиллигини йўқ қилиш» бўлган.

Федерал захира тизими ва унинг мустақиллиги

Оқ уй билан «Fed» ўртасидаги зиддият Америка иқтисодиётининг асосий тамойилларидан бири – марказий банкнинг сиёсий циклдан мустақиллиги масаласига дахл қилади. «Fed» 1913-йилда қабул қилинган қонун асосида тузилган бўлиб, у қарорларни сиёсатчиларнинг сайловолди ваъдаларидан келиб чиқиб эмас, балки иқтисодий маълумотлар (инфляция, бандлик даражаси) асосида қабул қилиш учун мўлжалланган.

Маъмуриятнинг «Fed» раҳбарига иқтисодий бўлмаган масалалар (масалан, офисни таъмирлаш) орқали босим ўтказиш учун Адлия вазирлигидан фойдаланишга уриниши мисли кўрилмаган қадам ҳисобланади. АҚШ тарихида президентлар «Fed» раҳбарларини бир неча бор танқид қилган (жумладан, Никсон Бернсга, Рейган эса Волкерга босим ўтказган), аммо пул-кредит сиёсати бўйича келишмовчиликларни жиноийлаштириш хавфли прецедент яратади.

Инвесторлардан айримлари хавотир билдиришича, агар «Fed» мустақиллигини йўқотса, пул эмиссияси ва фоиз ставкалари ҳақидаги қарорлар сайловлар олдидан иқтисодиётни қисқа муддатли рағбатлантириш мақсадида қабул қилиниши мумкин. Бу эса узоқ муддатда назоратдан чиққан инфляцияга ва долларга жаҳон захира валютаси сифатида бўлган ишончнинг пасайишига олиб келиши мумкин.