Sadir Japarov davlat qarzi YIMning 50 foizidan oshishiga yo‘l qo‘ymaslikni buyurdi

Qirg‘iziston prezidenti Sadir Japarov hukumatga mamlakat davlat qarzini YIMning 50 foizidan oshirmaslik vazifasini yukladi. Bu haqda «24.kg» xabar berdi.

Uning ta’kidlashicha, 2020-yilgacha Qirg‘iziston tashqi qarzi YIMning qariyb 120 foiziga yetgan edi. Hozir esa mamlakatning umumiy davlat majburiyatlari YIMning 39 foizigacha qisqargan.

Prezident so‘zlariga ko‘ra, davlat qarzini xavfsiz darajada ushlab turish iqtisodiyot barqarorligini ta’minlash va budjetga tushadigan qarz yukini kamaytirish uchun muhim hisoblanadi.

Japarovning ta’kidlashicha, dunyoda davlat qarzi YIMning 100 foizidan oshib ketgan ko‘plab mamlakatlar bor, biroq bunday model Qirg‘iziston uchun mos emas. Uning aytishicha, mamlakat uchun asosiy vazifa — xavflardan qochish va barqaror iqtisodiy rivojlanish sur’atlarini saqlab qolish.

Prezidentning ma’lum qilishicha, hukumatga berilgan topshiriq uzoq muddatda moliyaviy tizimni mustahkamlash va qarz olish bilan iqtisodiy o‘sish o‘rtasidagi muvozanatni saqlashga qaratilgan. Japarovning fikricha, bu yondashuv budjetni ortiqcha qarz yukisiz rejalashtirish imkonini beradi.

Prezident jalb qilinayotgan mablag‘lardan foydalanish tamoyillariga ham alohida to‘xtaldi. Uning so‘zlariga ko‘ra, hozir har bir kredit aniq loyihalarga yo‘naltirilmoqda va to‘liq nazoratdan o‘tkazilmoqda.

Japarovning aytishicha, bunday mablag‘lar iqtisodiy samara yaratadi va kelajakda o‘zini o‘zi qoplashi kerak.

So‘nggi yillarda qarz yukining kamayishi Qirg‘iziston moliyaviy siyosatining asosiy yo‘nalishlaridan biriga aylandi. Davlat qarzining YIMga nisbatan qariyb 120 foizdan 39 foizgacha kamayishi qarz olish shartlarini qayta ko‘rib chiqish va budjet intizomini kuchaytirish bilan izohlanmoqda. Bu choralar mamlakatning tashqi kreditorlarga qaramligini kamaytirish va xarajatlar tizimini barqarorlashtirishga yordam berdi.

Shu bilan birga, hukumat iqtisodiy rivojlanishga xizmat qiladigan, infratuzilmani yaxshilaydigan va mamlakat salohiyatini oshiradigan loyihalar uchun moliyalashtirish jalb qilishda davom etishini ta’kidlamoqda.

Davlat qarzini YIMning 50 foizidan past darajada ushlab turish qarz olish xarajatlari oshib ketishi ehtimolini kamaytiradi va budjet uchun xavflarni pasaytiradi. Xalqaro tajriba shuni ko‘rsatadiki, davlat qarzi YIMning 60 foizidan oshganda, ko‘pincha qarzlarni to‘lash va ularga xizmat ko‘rsatish xarajatlari ortadi. Qirg‘iziston davlat qarzi tarkibida katta qismi uzoq muddatli va belgilangan foiz stavkalariga ega kreditlardan iborat. Bu esa moliyaviy ko‘rsatkichlarni barqaror saqlashga yordam beradi. Bunday shartlar davlat budjetiga tushadigan bosimni kamaytirib, moliyaviy barqarorlikni ta’minlash imkonini beradi.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Qirg‘iziston yalpi ichki mahsuloti qariyb 12 foizga o‘sgani haqida yozgan edik.