Pekinda Putin va Si muzokaralari: yangi global tizim haqida bayonot
Rossiya va Xitoy rahbarlari «ko‘p qutbli dunyo» va xalqaro munosabatlarning yangi modeli haqida kelishuvga erishdi.
© Foto: Sputnik/Alexander KazakovBugun, 20-may kuni Rossiya prezidenti Vladimir Putin Xitoy raisi Si Jinping bilan Pekindagi Tyananmen maydonida uchrashdi. U yerda Rossiya prezidentini rasmiy kutib olish marosimi bo‘lib o‘tdi. Shundan so‘ng muzokaralar Xalq yig‘inlari uyida boshlandi – avval tor doirada, keyin esa kengaytirilgan tarkibda.
«Rossiya va Xitoy munosabatlari misli ko‘rilmagan yuqori darajaga chiqdi, ularni har tomonlama strategik hamkorlik namunasi deb atash mumkin», – dedi Vladimir Putin.
Uning ta’kidlashicha, ikki davlat o‘rtasida tovar ayirboshlash hajmi so‘nggi 25 yilda 30 barobardan ko‘proq oshgan va bir necha yildan buyon 200 milliard dollardan yuqori darajada saqlanib kelmoqda.
Putin, shuningdek, Yaqin Sharqdagi inqiroz fonida Rossiya hanuz resurslarni ishonchli yetkazib beruvchi davlat, Xitoy esa mas’ul iste’molchi sifatida mavqeini saqlab qolayotganini aytdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, ikki davlat o‘rtasidagi iqtisodiy hamkorlikning ustuvor yo‘nalishlari qishloq xo‘jaligi, transport va yuqori texnologiyalar sohasidagi yirik qo‘shma loyihalardan iborat.
O‘z navbatida, Si Jinping Xitoy va Rossiya yanada adolatli global boshqaruv tizimini shakllantirishi kerakligini ta’kidladi.
«Rossiya va Xitoy munosabatlari tartibsiz dunyoda barqarorlik va oldindan bilish imkoniyatini yaratadi», – dedi u.
Ko‘p qutbli dunyo deklaratsiyasi
Uning fikricha, 25 yil avval imzolangan qo‘shnichilik, do‘stlik va hamkorlik to‘g‘risidagi shartnoma ikki davlat aloqalarini jadal rivojlanish bosqichiga olib chiqqan.
«Rossiya va Xitoy o‘zaro hurmat asosida munosabatlar yo‘nalishini birgalikda belgilamoqda. Pekin va Moskva xalqaro adolatni himoya qilishda jasorat ko‘rsatmoqda», – dedi Si Jinping.
Ikki davlat rahbarlari qo‘shnichilik, do‘stlik va hamkorlik to‘g‘risidagi shartnomani uzaytirishga kelishib oldi. Mazkur kelishuv 25 yil avval imzolangan.
Muzokaralardan so‘ng ikki davlat rahbarlari «ko‘p qutbli dunyo shakllanishi va xalqaro munosabatlarning yangi turi» haqidagi deklaratsiyani imzoladilar. Shuningdek, ular «har tomonlama hamkorlik va strategik o‘zaro hamkorlikni mustahkamlash» bo‘yicha bayonot qabul qildilar.
Rossiya prezidenti yordamchisi Yuriy Ushakovning ma’lum qilishicha, hamkorlikni mustahkamlash bo‘yicha bu hujjat «47 sahifali dasturiy hujjat» bo‘lib, unda ikki davlat munosabatlarini rivojlantirishning asosiy yo‘nalishlari, xalqaro masalalarga umumiy yondashuv va jahon ishlarida hamkorlik formatlari belgilab berilgan.
