XVJ prognozlari: 2031-yilda dunyo iqtisodiyoti qanday ko‘rinish oladi?

2031-yilga kelib dunyoning eng yirik iqtisodiyotlari reytingi o‘zgarishi kutilmoqda va yuqori pog‘onalarda eng katta siljishni Hindiston amalga oshirishi prognoz qilinmoqda. Bu haqda Xalqaro valuta jamg‘armasining 2026-yil aprel oyida yangilangan «World Economic Outlook» hisoboti prognozlariga asoslangan holda «Visual Capitalist» xabar berdi.

Unga ko‘ra, AQSH va Xitoy boshqalardan ancha oldinda qolishi kutilmoqda, shu bilan birga Hindiston, Braziliya va Meksika kabi rivojlanayotgan bozorlar global reytingda yuqoriga ko‘tarilishi prognoz qilingan.

AQSH va Xitoy katta farq bilan yetakchilikni saqlab qoladi

2031-yilga kelib AQSH va Xitoy boshqa barcha davlatlardan ancha katta iqtisodiyotga ega bo‘lgan holda alohida toifada qolishi kutilmoqda. Ikki davlat iqtisodiyoti ham taxminan 6,6 trln dollarga o‘sadi. Bu AQSH iqtisodiyoti uchun taxminan 20 foiz, Xitoy uchun esa 32 foiz o‘sishni anglatadi.

Xitoyning 2031-yildagi prognoz qilingan YAIMi 27,5 trln dollarni tashkil etishi mumkin. Biroq bu ko‘rsatkich baribir AQSH iqtisodiyotidan qariyb 11,5 trln dollarga kam bo‘ladi. Shu bilan birga, Xitoy iqtisodiyoti keyingi eng yirik iqtisodiyotdan taxminan to‘rt baravar katta bo‘lib qoladi.

Quyidagi jadvalda 2026, 2028 va 2031-yillar uchun dunyoning 15 ta eng yirik iqtisodiyotining prognoz qilingan nominal YAIM ko‘rsatkichlari keltirilgan.

Kuchli o‘sishga qaramay, AQSH va Xitoy kelgusi yillarda iqtisodiy o‘sishga xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lgan jiddiy muammolarga duch kelmoqda.

AQSHda siyosiy qutblashuv kuchayib bormoqda va davlat qarzi keskin oshib ketgan. Qarz bo‘yicha foiz to‘lovlari esa hukumatning yillik xarajatlarida tobora kattaroq ulushni egallamoqda. Shu bilan birga, Xitoyda aholi sonining qisqarishi eksportga tayanuvchi iqtisodiyot uchun uzoq muddatli o‘sish sur’atlarining sekinlashishi xavfini kuchaytirmoqda.

Hindiston uchinchi eng yirik iqtisodiyotga aylanadi

AQSH va Xitoy boshqalardan ancha oldinda qolishi mumkin bo‘lsa-da, Hindiston navbatdagi yirik iqtisodiy kuchga aylanishi prognoz qilinmoqda. Dunyoda aholisi eng ko‘p bo‘lgan mamlakat YAIMini 2031-yilgacha 63,5 foizga oshirishi kutilmoqda va bu uni dunyodagi eng tez o‘suvchi yirik iqtisodiyotga aylantiradi.

XVJ prognozlariga ko‘ra, Hindiston 2028-yilga kelib Yaponiya va Buyuk Britaniyani ortda qoldiradi. Shu yili mamlakat iqtisodiyoti ilk bor 5 trln dollardan oshishi kutilmoqda. 2031-yilga borib esa prognoz qilingan 6,8 trln dollarlik YAIM bilan Germaniyani ham ortda qoldirishi mumkin.

Hindistonning bir qator uzoq vaqtdan beri industriallashgan davlatlardan o‘zib ketishi uni global iqtisodiy tartibning o‘zgarib borayotgan markaziga olib chiqishi mumkin. 1,4 milliarddan ortiq aholi mamlakatning eng katta ustunliklaridan biri bo‘lib qolmoqda, ayni paytda hind kompaniyalari jahon bozorida raqobatbardoshligini oshirmoqda.

Rossiya iqtisodiyotining o‘sishi to‘xtab qolmoqda

2016–2026-yillar oralig‘ida Rossiya iqtisodiyoti hajmi ikki baravardan ko‘proq oshdi va bu o‘n yillik davrda yirik iqtisodiyotlar orasidagi eng kuchli o‘sishlardan biri bo‘ldi. Biroq 2031-yilga kelib Rossiya nominal YAIM hajmi qisqaradigan yagona yirik iqtisodiyot bo‘lishi prognoz qilinmoqda.

2026–2031-yillar oralig‘ida Rossiya iqtisodiyoti qisqarishi kutilmoqda va bu Braziliya, Kanada hamda Meksikaga reytingda undan o‘zib ketish imkonini berishi mumkin.

Bu holatning bir qismi Rossiyaning uglevodorod eksportiga yuqori darajada bog‘liqligi, mehnat unumdorligining past o‘sishi, shuningdek AQSH va Yevropa Ittifoqi kabi G‘arb davlatlarining sanksiyalari bilan izohlanadi. Biroq Rossiya uchun eng katta uzoq muddatli iqtisodiy muammo aholi sonining doimiy qisqarishi bo‘lishi mumkin. Bu jarayon Ukrainadagi urushdan keyin yanada kuchaygan.