AQSH va Eron bugun o‘t ochishni to‘xtatishga kelishib olishi mumkin – «Reuters»

Eron va AQSH jang harakatlarini to‘xtatish bo‘yicha rejani oldi, u bugun, 6-aprel kunidan boshlab kuchga kirishi va Ho‘rmuz bo‘g‘ozida kemalar harakatini qayta yo‘lga qo‘yishga imkon berishi mumkin. Bu haqda vaziyatdan xabardor manbaga tayanib, «Reuters» xabar berdi.

Ikki bosqichli yondashuv

Jang harakatlarini to‘xtatish bo‘yicha ramka dasturi Pokiston tomonidan tayyorlangan va 6-aprelga o‘tar kechasi Eron va AQSHga taqdim etilgan. Manbaga ko‘ra, kelishuv ikki bosqichli yondashuvni nazarda tutadi: avval zudlik bilan o‘t ochishni to‘xtatish, keyin esa keng qamrovli shartnoma tuzish.

«Barcha tafsilotlar bugun kelishib olinishi kerak», – dedi «Reuters» manbasi.

Uning qo‘shimcha qilishicha, dastlabki kelishuvlar o‘zaro tushunish memorandumi shaklida rasmiylashtiriladi. Tomonlar hujjatni elektron tarzda, Pokiston orqali – muzokaralardagi yagona aloqa kanali orqali yakuniylashtirishni rejalashtirmoqda, deb yozadi «Reuters».

Pokiston taklif qilgan kelishuv nima nazarda tutadi?

«Reuters» ma’lumotiga ko‘ra, taklif etilgan rejaga muvofiq, o‘t ochishni to‘xtatish rejimi darhol kuchga kiradi va Ho‘rmuz bo‘g‘ozi ochiladi. Shundan so‘ng 15–20 kun ichida kengroq kelishuvni ishlab chiqish rejalashtirilgan. Vaqtincha «Islomobod kelishuvi» deb nomlangan ushbu bitimda bo‘g‘oz uchun «mintaqaviy tuzilma» nazarda tutiladi; yakuniy yuzma-yuz muzokaralar Islomobodda o‘tkaziladi.

Yakuniy kelishuv Eronning yadroviy qurol yaratishga intilmaslik majburiyatini o‘z ichiga olishi kutilmoqda. Buning evaziga sanksiyalarni yumshatish va Eron aktivlarini muzlatishni bekor qilish ko‘zda tutilgan, dedi manba.

«Axios» nashri 5-aprel kuni manbalarga tayanib, AQSH, Eron va mintaqaviy vositachilar 45 kunlik o‘t ochishni to‘xtatish ehtimolini muhokama qilayotganini xabar qilgan. Bu ikki bosqichli kelishuv doirasida urushning yakuniy yakunlanishiga olib kelishi mumkin.

Bozorlardagi holat

AQSH fond bozorlari indekslari bo‘yicha fyucherslar 6-aprel kuni AQSH va Eron o‘rtasida kelishuv ehtimoli haqidagi xabarlardan so‘ng o‘sdi. «S&P 500» shartnomalari 0,3 foiz, «Nasdaq 100» – 0,47 foiz, «Dow Jones Industrial Average» – 0,13 foizga oshdi.

«Brent» nefti fyucherslari esa aksincha pasaydi – kun ichida 1 foizdan ortiq tushib, bir barrel uchun 107,36 dollargacha yetdi.

Naqd oltin narxi 0,29 foizga o‘sib, unsiyasi 4689 dollarga yetdi.

Yevropa fond bozorlari 6-aprel kuni bayram munosabati bilan yopiq bo‘ldi. Hongkong va Xitoy birjalari ham ishlamadi. Yaponiya fond bozorida esa yengil o‘sish kuzatildi («Nikkei 225» – 0,55 foiz plyusda).