«Ўзсаноатқурилишбанк» акциялари нега 20 фоизга ошди?

2026 йил бошида «Ўзсаноатқурилишбанк» (СҚБН) акциялари бўйича савдолар кескин фаоллашди. 5 январ кунги сессия давомида, Jett платформасидаги котировкаларга кўра, банкнинг оддий акциялари қисқа вақт ичида кунлик лимитга яқин, қарийб 20 фоизга ўсиб, 15,7-15,8 сўм диапазонида шаклланди.

Нарх ҳаракатининг савдо ҳажми билан тасдиқлангани бу ҳолатни оддий «тасодифий сакраш» эмас, балки бозор кутилмаларни қайта нархлашга уринаётгани сифатида талқин қилиш имконини беради. Шу билан бирга, ўсишнинг ягона сабаби ҳақида ҳозирча расмий изоҳ йўқ. Демак, вазиятни таҳлил қилишда камида учта асосий сценарийни ажратиш мантиқий.

СҚБН бўйича нарх ҳаракатини тушунтириши мумкин бўлган энг табиий контекст банк секторида давлат улушини қисқартириш ва хусусийлаштириш кун тартибида эканлиги бўлиши мумкин. Очиқ манбаларда ушбу йўналиш муҳокама қилингани ва айрим банклар бўйича 2026 йил атрофида жараёнлар кўзда тутилгани қайд этилган. Бозор механизмига кўра, хусусийлаштириш каби йирик структуравий жараёнлар кўпинча факт содир бўлганда эмас, ундан олдин нархланади.

Инвесторлар буни одатда корпоратив бошқарув стандартлари кучайиши, рентабеллик ва самарадорликка босим ортиши, шаффофлик ошиши, стратегик инвестор ёки IPO/ SPO сценарийлари эҳтимоли билан боғлайди. Шу сабабли, СҚБНдаги ўсишнинг бир қисми re-rating, яъни банкка нисбатан риск мукофоти пасайиши ва кутилмалар ижобийлашуви билан изоҳланиши мумкин. Бироқ бу ҳозирча эҳтимолий катализатор бўлиб қолмоқда. Хусусийлаштиришнинг аниқ жадвали, формати ва инвестор профили ҳозирча расман эълон қилинмаган ва бозор учун ҳал қилувчи деталлар бўлиб қолмоқда.

Эътиборга молик жиҳат шундаки, СҚБН бўйича кескин кунлик ўсиш биринчи марта кузатилаётгани йўқ. Аввал ҳам йил бошида шунга ўхшаш ҳаракатлар қайд этилгани бозор иштирокчиларида «январь ойида банк акциялари фаоллашади» деган кутилма шаклланган бўлиши мумкин. Бироқ бу ўхшашликнинг ўзи «сабаби айнан хусусийлаштириш» деган қатъий хулосани бермайди. Амалиётда йил бошида портфелларнинг қайта балансланиши, янгиликлар кутилмалари ёки битта йирик буюртма каби омиллар ҳам нархга кучли таъсир кўрсатиши мумкин. Маҳаллий акциялар бозорида айрим инструментларда бозор чуқурлиги паст бўлиши мумкин, яъни order book тор, bid-аsk spred кенг, маркет-макер фаоллиги чекланган. Бундай шароитда битта йирик буюртма, буюртмалар концентрацияси, қисқа муддатли ликвидлик каби микроструктуравий омиллар ҳам 10-20 фоиз диапазондаги ҳаракатларни катта фундаментал янгиликсиз юзага келтириши эҳтимолини оширади.

Jettʼдаги аналитик кўрсаткичларга кўра, СҚБН бўйича P/E 2025 йил кузидан бошлаб ўсиш динамикасини намоён этган. Бундай ҳолат одатда бозор банк рискини пастроқ баҳолай бошлайди (discount rate пасаяди) ёки нарх фойдадан тезроқ ўсади, яъни кутилмалар олдинга «қочади» деб талқин қилинади. СҚБН акцияларидаги қарийб 20 фоизлик intraday сакраш бозор эътиборининг кучайганини кўрсатади.

Хусусийлаштириш нарративи бу ҳаракат учун табиий катализатор бўлиши мумкин, бироқ паст бозор чуқурлиги шароитида техник ва ликвидлик омиллари ҳам муҳим рол ўйнаши эҳтимолдан холи эмас. Инвесторлар ва кузатувчилар учун энг тўғри ёндашув нархнинг ўзидан кўра янгиликлар оқимини кузатишдир.

Агар жараён аниқ контурларга эга бўлса, бугунги нархлар кейинчалик арзон кўриниши мумкин. Агар жараён чўзилса ёки кутилмалар совиса, қисқа муддатли ўсиш тез сўниши ҳам эҳтимолдан холи эмас.

Эслатма: ушбу материал инвестицион тавсия эмас, бозор маълумотлари савдо платформаларидаги intraday котировкалар асосида келтирилган