So‘m kursi, inflatsiya va kapital erkinligi: Markaziy bank rejalarini ochiqladi

Markaziy bank so‘mning moslashuvchan va bozorga yo‘naltirilgan kursini saqlab qolish, inflatsiyani 5 foizgacha tushirish hamda kapital harakatini bosqichma-bosqich erkinlashtirishni rejalashtirmoqda. Bu haqda «Silk Road Finance & Technology Forum» doirasida Markaziy bank raisi Timur Ishmetov va raisi o‘rinbosari Abror Mirzo Olimov 24-avgust kuni ma’lum qildi, deya Vaqt.uz muxbiri xabar berdi.

Timur Ishmetov: inflatsiyani 5 foizga tushirish davom ettiriladi

Markaziy bank raisi Timur Ishmetov «Silk Road Finance & Technology Forum»ning panel muhokamasida makroiqtisodiy barqarorlikni ta’minlash investorlar uchun regulyator faoliyatining asosiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib qolishini aytdi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, Markaziy bank kelgusi yilda inflatsiyani 5 foizlik maqsadli ko‘rsatkichgacha pasaytirish bo‘yicha ishlarni davom ettirish niyatida.

«Biz kelgusi yilda makroiqtisodiy barqarorlikni ta’minlash va inflatsiyani 5 foizlik maqsadli darajaga tushirishni davom ettiramiz», — dedi Markaziy bank rahbari.

Avvalroq, bu haqda iqtisodiyot va moliya vaziri Jamshid Qo‘chqorov ham ma’lum qilgan edi.

Moslashuvchan kurs va kapitalni erkinlashtirish

Markaziy bank, shuningdek, moslashuvchan va bozorga yo‘naltirilgan valuta kursini saqlab qolish niyatida. Regulyator raisi yaqinda Xalqaro valuta jamg‘armasi O‘zbekiston valuta rejimini suzuvchi rejimga qayta tasniflaganini va Markaziy bank ushbu yondashuvga amal qilish niyatida ekanini ta’kidladi.

Yana bir yo‘nalish kapital harakati hisobvarag‘i bo‘yicha operatsiyalarni yanada erkinlashtirish bo‘ladi. Shu bilan birga, islohotlar «asta-sekin va ma’lum bir ketma-ketlikda» amalga oshiriladi.

Markaziy bank rahbarining so‘zlariga ko‘ra, islohotlarni tayyorlashda moslashuvchanlikni oshirish va bir vaqtning o‘zida institutlarni mustahkamlash, himoya qilish va xatarlarni boshqarish talablari hisobga olinadi. Xalqaro valuta jamg‘armasi ko‘magida ushbu islohotlar ketma-ketligi bo‘yicha «yo‘l xaritasi» ishlab chiqildi.

«Maqsadimiz ko‘proq moslashuvchanlikni ta’minlash, shu bilan birga barqarorlikni xavf ostiga qo‘ymaslik uchun institutlar, himoya talablari va xatarlarni boshqarishni takomillashtirishdir», — dedi Timur Ishmetov.

Abror Mirzo Olimov: valuta bozorida so‘mga bosim kuzatilmayapti

Markaziy bank raisi o‘rinbosari Abror Mirzo Olimov investorlarni jalb qilish uchun makroiqtisodiy va moliyaviy barqarorlik eng muhim ekanini ta’kidladi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, O‘zbekistonda makroiqtisodiy va moliyaviy barqarorlik saqlanib qolmoqda, valuta bozorida bosim kuzatilmayapti. Bu haqda u «Silk Road Finance & Technology Forum»ning Toshkent xalqaro moliya markaziga bag‘ishlangan panel muhokamasida ma’lum qildi.

Abror Mirzo Olimovning ta’kidlashicha, aynan makroiqtisodiy va moliyaviy barqarorlik xalqaro investorlarni jalb qilishning asosiy shartlaridan biridir. Inflatsiya va inflyatsion kutilmalarning pasayishi ham xorijiy, ham ichki investorlarga o‘z faoliyatini yaxshiroq rejalashtirish imkonini beradi.

Olimovning ta’kidlashicha, pandemiya davrida va undan keyin O‘zbekistonda inflatsiya ikki xonali darajada saqlanib qolgan, biroq hozir u pasaymoqda. Markaziy bank 2026 yil yakunida inflatsiya 6,5 foiz atrofida bo‘lishini, kelgusi yilda esa 5 foizlik maqsadli ko‘rsatkichga erishishni mo‘ljallamoqda.

«Bir tomonda yuqori iqtisodiy o‘sish. Ikkinchi tomonda esa pasayayotgan past inflatsiya. Bu yil oxiriga kelib inflatsiya taxminan 6,5 foiz bo‘lishini kutyapmiz. Umid qilamizki, kelgusi yilda biz o‘z maqsadimizga — 5 foiz inflatsiyaga erishamiz. Shundan so‘ng inflatsiyani targetimizga yaqin darajada ushlab turishga harakat qilamiz», — dedi Abror Mirzo Olimov.

Suzuvchi kursga o‘tish

Abror Mirzo Olimov O‘zbekistonning to‘liq suzuvchi valuta kursiga o‘tishini investitsiyaviy jozibadorlikning yana bir omili deb atadi. U joriy yilda Xalqaro valuta jamg‘armasi ham mamlakatning ushbu rejimga o‘tishini tan olganini qayd etdi.

Endi ayirboshlash kursi tashqi zarbalarni yutish mexanizmi sifatida qo‘llanilmoqda. Markaziy bankka ko‘ra, bu xalqaro investorlarning O‘zbekistonga sarmoya kiritish to‘g‘risida qaror qabul qilishdagi ishonchini oshiradi.

Olimovning ta’kidlashicha, o‘tgan yili milliy valuta tarixda birinchi marta dollarga nisbatan taxminan 7 foizga mustahkamlangan. Shu bilan birga, 2026 yilda regulyator valuta bozorida bosim ko‘rmayapti.

«Bu yil valuta bozorimizda hech qanday bosimni ko‘rmayapmiz, u ancha barqaror», — dedi Markaziy bank raisi o‘rinbosari.

Uning so‘zlariga ko‘ra, iqtisodiy o‘sish, inflatsiyaning pasayishi va moslashuvchan valuta kursining uyg‘unligi ham xorijiy, ham ichki investorlarning ishonchini oshirishi kerak.

Bank tizimi xalqaro talablarga moslashtiriladi

Abror Mirzo Olimov forumda bank sektorini tartibga solish tizimidagi navbatdagi o‘zgarishlar haqida ham to‘xtaldi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, O‘zbekiston o‘tgan yili Xalqaro valuta jamg‘armasi va Jahon banki bilan hamkorlikda moliya sektorini kompleks baholash jarayonini yakunladi.

Endi Markaziy bank mazkur baholash natijalari asosida bank tizimiga qo‘yiladigan talablarni xalqaro amaliyot va «Bazel III» standartlarini hisobga olgan holda takomillashtirishni rejalashtirmoqda.

Bundan tashqari, banklar Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari — MHXS bo‘yicha to‘liq hisobotga o‘tadi.

Markaziy bank raisi o‘rinbosarining so‘zlariga ko‘ra, ushbu islohotlarning umumiy maqsadi O‘zbekiston moliya tizimiga bo‘lgan ishonchni mustahkamlash va xalqaro investorlar uchun barqaror muhit yaratishdan iborat.

«Bizning tomonimiz, Markaziy bank tomonidan, xalqaro investorlarni iqtisodiyotimizga jalb qilish uchun moliyaviy va makroiqtisodiy barqarorlik eng muhimi, deb o‘ylayman», — deya xulosa qildi Abror Mirzo Olimov.

Silk Road Finance & Technology Forum» 25–26-avgust kunlari ham davom etadi. Forum doirasida moliya texnologiyalari, investitsiyalar, bank tizimi va Toshkent xalqaro moliya markazini rivojlantirishga oid qator muhokamalar o‘tkazilishi rejalashtirilgan.