Yarim yilda Qirg‘iziston xorijga atigi 190,7 kg oltin sotdi

2026-yilning yanvar–iyun oylarida Qirg‘izistonning qimmatbaho metallar va ulardan tayyorlangan mahsulotlar bo‘yicha tashqi savdosida katta nomutanosiblik yuzaga kelgan: xorijdan xarid qilingan mahsulotlar eksportidan 93,47 baravar ko‘p bo‘lgan. Bu haqda Qirg‘iziston Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlarida aytilgan.

Eksport hajmi 680,6 ming dollar bo‘lgan bo‘lsa, import 63 million 617,5 ming AQSH dollariga yetgan. Xorijdan olib kirilgan mahsulotlar orasida eng katta ulush Qozog‘istondan keltirilgan xom oltinga to‘g‘ri kelgan. Uning umumiy qiymati 54 million 297,1 ming dollarni tashkil qilgan.

Oltin savdosidagi asosiy o‘zgarishlar

2026-yilning birinchi yarmidagi asosiy o‘zgarish — Qirg‘iziston qimmatbaho metallar va zargarlik buyumlarining sof importchisiga aylangan. Xom oltin importi 404,57 kilogrammni tashkil etgan bo‘lsa, uning eksporti deyarli to‘xtagan. Xorijga bor-yo‘g‘i 190 kilogramm 765,1 gramm oltin sotilgan. Uning umumiy qiymati atigi 2,1 ming dollar bo‘lgan. 2025-yilning shu davrida esa xom oltin eksporti 211,8 ming dollarni tashkil etgan.

Zargarlik buyumlari importi ham kamaygan: 2025-yildagi 5,3 tonnadan 2026-yilda 2,2 tonnaga tushgan. Shunga qaramay, ularning puldagi qiymati yuqori bo‘lib, 9 million 202,2 ming dollarni tashkil qilgan.

Eksportda esa asosiy o‘rinni kumush egallagan. Uning 99,98 foizi Shveysariya bozoriga yuborilgan.

Nimani va qayerga sotishgan?

2026-yilning birinchi yarmida Qirg‘izistondan qimmatbaho metallar, ularning chiqindilari va zargarlik buyumlarining umumiy eksporti atigi 680,6 ming dollarni tashkil qilgan. Eksportda birinchi o‘rinda kumush bo‘lgan. Xorijga 215 kilogramm 139,2 gramm kumush mahsulotlari 641,6 ming dollarga sotilgan. Uning asosiy xaridori Shveysariya bo‘lgan.

Qimmatbaho metallardan tayyorlangan zargarlik buyumlari eksporti esa atigi 32 ming dollar bo‘lgan. Ularning asosiy xaridori Xitoy hisoblanadi.

Shuningdek, qimmatbaho metallarning chiqindilari va lomlari ham eksport qilingan — qariyb 100 kilogramm mahsulot 4,9 ming dollarga sotilgan. Taqqoslash uchun: 2025-yilning birinchi yarmida bu ko‘rsatkich 2,8 tonnani tashkil etgan. Bu mahsulotlarning ham deyarli barchasini Xitoy sotib olgan.

Xom oltin eksporti ham juda kam bo‘lgan — 190 kilogramm 765,1 gramm. Uning asosiy qismi Turkiya va Buyuk Britaniyaga yuborilgan.

Oltin va mahsulotlar qayerdan olib kelinadi?

2026-yil yanvar–iyun oylarida Qirg‘izistonga qimmatbaho metallar va ulardan tayyorlangan mahsulotlar importi 63 million 617,5 ming dollarga yetgan. Shu davrda mamlakatga 404 kilogramm 574,9 gramm oltin, 2,2 tonna zargarlik buyumlari, 2 kilogrammdan biroz ko‘proq kumush va 200 kilogramm boshqa mahsulotlar olib kirilgan.

Importda mutlaq yetakchi — xom oltin bo‘lgan. Qirg‘izistonga 54 million 297,1 ming dollarlik 404 kilogramm 574,9 gramm xom oltin olib kirilgan. Uning asosiy yetkazib beruvchisi Qozog‘iston bo‘lgan.

Yarim yil davomida Qirg‘izistonga qimmatbaho metallardan tayyorlangan 2,2 tonna zargarlik buyumlari olib kirilgan. Ularning qiymati 9 million 202,2 ming dollar bo‘lgan.

2025-yilda esa zargarlik buyumlari importi 5,3 tonnani tashkil qilgan. Asosiy yetkazib beruvchi Turkiya bo‘lgan. Shuningdek, Italiya, Rossiya va Xitoydan ham Qirg‘izistonga oz miqdorda zargarlik buyumlari olib kelingan.

Oltin savdosidagi yakuniy holat qanday?

Qirg‘izistonning 2026-yil birinchi yarmida qimmatbaho metallar va ulardan tayyorlangan mahsulotlar bo‘yicha tashqi savdo balansi mamlakat foydasiga bo‘lmagan.

Umumiy eksport: 680,6 ming dollar.
Umumiy import: 63 million 617,5 ming dollar.
Savdo balansi: 62 million 936,9 ming dollar miqdorida defitsit.

Importning eksportdan 93,47 baravar ko‘p bo‘lishi mamlakatda qimmatbaho metallarga bo‘lgan ichki ehtiyoj oshganini ko‘rsatadi. Bunga aholining zargarlik mahsulotlariga bo‘lgan yuqori talabi, shuningdek, Qozog‘istondan bank metallari va oltin xarid qilinishi sabab bo‘layotgani ta’kidlangan.