Islom sivilizatsiyasi markazidan fotoreportaj: Islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyalari (1-qism)

Toshkentning qoq markazi, tarixiy Hastimom majmuasi yonida qad rostlagan Islom sivilizatsiyasi markazi nafaqat o‘zining me’moriy mahobati, balki ilmiy salohiyati bilan ham hayratlanarli. Hayit bayrami arafasida keng ommaga ochilishi rejalashtirilayotgan ushbu yirik ilmiy-ma’rifiy klaster xronologik va iyerarxik jihatdan aniq 4 ta yirik bo‘limdan iborat: «Islomdan avvalgi davr sivilizatsiyalari», «Birinchi Renessans», «Ikkinchi Renessans va Xonliklar davri» hamda «Yangi O‘zbekiston — Yangi Renessans poydevori». Bino dizaynida an’anaviy sharq me’morchiligining chuqur falsafasi va zamonaviy muzey texnologiyalari o‘zaro mukammal uyg‘unlashgan.

Vaqt.uz nashri ushbu tarixiy maskanning ruhiyatini to‘laqonli yetkazib berish maqsadida maxsus vizual loyihaga qo‘l urdi. Nashr fotomuxbiri majmuaning har bir zalida bo‘lib, devoriy naqshlardan tortib, qadimiy artefaktlardagi eng mitti chizgilargacha alohida e’tibor qaratgan holda 4 bosqichli fotoreportaj tayyorladi.

Bu shunchaki eksponatlarni ko‘rsatish emas, balki obektiv orqali har bir davrning ijtimoiy muhiti, odamlar tafakkuri va madaniy xotirasini yorug‘lik hamda soyalar yordamida jonlantirishga qaratilgan harakatdir. Ushbu turkumning debochasi sifatida iyerarxiyaning ilk bo‘g‘ini hisoblangan birinchi bo‘limga sayohatni boshlaymiz.

Islomdan avvalgi davr: Sivilizatsiyalar, kashfiyotlar, shaxslar

Majmuaning eng quyi, ammo qolgan barcha renessanslar uchun mustahkam zamin yaratgan poydevor qismi tomoshabinni yurtimizning 3000 yillik davlatchilik tarixiga yetaklaydi. Ushbu zalda Qadimgi Baqtriya, Xorazm va So‘g‘diyona hayotidan olingan noyob artefaktlar, ibtidoiy mehnat qurollari hamda numizmatika namunalari joy olgan.

Bu yerdagi har bir tosh bitik va sopol idish shunchaki muzey eksponati emas, balki ajdodlarimizning turmush tarzi, ilk ilmiy kashfiyotlari va Ipak yo‘lidagi madaniyatlar to‘qnashuvidan darak beruvchi jonli guvohlardir. Sopollitepadan topilgan buyumlar va qadimiy xaritalar o‘sha davr odamlarining kundalik hayotini ko‘z oldimizda gavdalantiradi.

Kadrlar orqali bu bo‘limdagi qadimiy buyumlarning teksturasi, ularning sirtiga tushgan yorug‘lik jilosi va ming yillik sirli muhit o‘quvchiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri uzatiladi.

Fotoreportajda e’tibor markaziga olingan nozik detallar — qadimiy tangalardagi qiyofalar yoki loyga bosilgan muhr izlari o‘sha zamon insonlarining hissiyotlarini, ularning dunyoqarashini bugungi kun o‘quvchisiga emotsional jihatdan yaqinlashtiradi.

Yoritish tizimining ustalik bilan qo‘llanilishi va kadrlarning to‘g‘ri burchak ostida olinishi tomoshabinni shunchaki kuzatuvchidan bevosita tarix ishtirokchisiga aylantiradi hamda keyingi yuksalishlar qanday qudratli zamin ustida qurilganini vizual his qilishga undaydi.