Circle Arc blockchain: USDC emitenti kvantga bardoshli kriptografiyani joriy etmoqda

«Circle» kompaniyasi o‘zining «USDC» emitenti sifatida «Arc» nomli blokcheynni ishlab chiqayotganini ma’lum qildi. Ushbu blokcheyn foydalanuvchilarga asosiy tarmoq ishga tushgan paytdanoq kvant-komputerlarga qarshi bardoshli himoyaga ega hamyonlar yaratish imkonini beradi. Ishlab chiquvchilar buni mavjud blokcheynlarga nisbatan afzallik sifatida ko‘rsatmoqda, chunki ular bunday himoyani faqat keyingi yangilanishlar orqali qo‘shishlari mumkin. Bu haqda «CoinDesk» xabar berdi.

Kvant tahdidi nima?

Har bir kriptovalyuta hamyoni raqamli imzo bilan himoyalangan, bu egalik huquqini tasdiqlaydigan va tranzaksiyalarni tasdiqlaydigan noyob kriptografik kalitdir. Zamonaviy komputerlar bu himoyani buzishga qodir emas, ammo kelajakdagi kvant komputerlar nazariy jihatdan buni kamida ikki usul orqali amalga oshirishi mumkin – «uzun hujum» va «qisqa hujum» deb ataluvchi usullar yordamida. Ya’ni, bugun ishonchli deb hisoblangan himoya ertaga ishonchli bo‘lmasligi mumkin.

Qo‘shimcha bosimga «Google» tomonidan «Bitcoin» va «Ethereum» tarmoqlariga kvant tahdidlari haqidagi hisobot ham ta’sir qildi. Shu bilan birga, ishlab chiquvchilar bu muammoga dastlabki yechimlarni bir necha oydan beri taklif qilmoqda, «Postquant Labs» kabi startaplar esa kvant uskunalar blokcheyn tarmoqlarini aksincha yanada mustahkamlashi mumkinligini o‘rganmoqda.

«Arc» nima rejalashtirmoqda?

«Arc» asosiy tarmoq (mainnet) ishga tushgan paytda postkvant kriptografik imzo sxemasini joriy qiladi. Loyiha jamoasiga ko‘ra, bu foydalanuvchilarga tranzaksiyalarni imzolash usulini mustaqil tanlash imkonini beradi, kelajakdagi kvant komputerlar bu imzolarni buzolmasligi kerak. «Mainnet» ishga tushishining aniq muddati e’lon qilinmagan.

Qisqa muddatda asosiy e’tibor faqat hamyon kalitlarini himoya qilishga emas, balki umuman moliyaviy ma’lumotlar maxfiyligiga qaratilmoqda: shaxsiy balanslar, to‘lovlar va oluvchilar haqidagi ma’lumotlar – barchasi kvantga bardoshli kriptografiya orqali himoya qilinishi rejalashtirilgan.

O‘rta muddatli reja esa kengroq infratuzilmadagi zaifliklarni bartaraf etishni nazarda tutadi: tranzaksiyalarni tasdiqlovchi validator serverlarida, kalitlarni saqlash modullarida va tarmoq tugunlari o‘rtasidagi shifrlangan aloqalardagi xavfsizlikni kuchaytirish.

Fizik xavfsizlikka qiyoslaganda, bu faqat xona ichidagi seyfni emas, balki butun binoni mustahkamlashga o‘xshaydi.

Uzoq muddatda «Arc» validatorlarning o‘z darajasidagi himoyasini yanada kuchaytirishni rejalashtirmoqda.

Nega bu muhim?

Hozircha kvant komputerlar kriptoaktivlar uchun amaliy tahdid hisoblanmaydi, biroq ularning rivojlanish sur’ati blokcheyn ishlab chiquvchilarini oldindan fikrlashga majbur qilmoqda. «Arc» bu tahdidlarga qarshi himoyani tizimning asosiy arxitekturasiga kiritishga urg‘u bermoqda, ya’ni ishga tushgandan keyin kamchiliklarni tuzatish emas.

Institutsional investorlar uchun, ular faoliyati tartibga solingan va uzoq muddatli rejalashtirishni talab qiladi, bu platforma tanlashda muhim omil bo‘lishi mumkin. Shu bilan birga, ushbu yechimlarning haqiqiy qiymati ular mustaqil auditlar va vaqt sinovidan qay darajada o‘tishiga bog‘liq bo‘ladi, faqat roudmapdagi va’dalarga emas.