Россияда бензин нархи яна ошиши мумкин: йил бошидан буён 20,5 фоизга қимматлади
Кремл бензин ва дизел нархини литрига яна 2,1 рублга ошириш имкониятини кўриб чиқмоқда. Бунга нефтни қайта ишлаш заводларига қилинган ҳужумлар ва хориждан ёқилғи сотиб олиш харажатларининг ортиши сабаб бўлмоқда.
© Ijtimoiy tarmoqlarРоссия ҳукумати нефт компанияларига бензин ва дизел нархини литрига қўшимча 2,1 рублга оширишга рухсат бериш масаласини муҳокама қилмоқда. Бу орқали компанияларнинг хориждан ёқилғи олиб келишдаги зарарларини қоплаш режалаштирилган.
«Коммерсант» нашрининг ёзишича, бу таклиф Энергетика вазирлиги томонидан илгари сурилган. Бош вазир ўринбосари Александр Новак тегишли таклифни бош вазир Михаил Мишустинга юборган.
Росстат маълумотларига кўра, Россияда бензин нархи 2026-йил бошидан 19-октябргача 20,5 фоизга ошган. Бу мамлакатдаги умумий инфляция даражасидан анча юқори. Шу даврда умумий инфляция 6,15 фоизни ташкил этган.
«Коммерсант» маълумотларига кўра, ҳозир ҳукумат харажатларни қоплашнинг иккита вариантини кўриб чиқмоқда. Биринчи вариантда нефт компанияларига бюджетдан кўпроқ маблағ ажратилади, бироқ бензин нархи литрига 1,6 рублга оширилади. Иккинчи вариантда эса бюджетдан қўшимча пул ажратилмайди, аммо ёқилғи нархи литрига 2,1 рублга кўтарилади.
Нашр маълумотларига кўра, Молия вазирлиги ва ҳукумат иккинчи вариантни маъқулламоқда.
Александр Новакнинг мурожаатида айтилишича, хориждан олиб кирилган бензин ва дизел ёқилғисини йирик нефт компанияларининг амалдаги нархларида сотиш ҳар бир литр учун 13–18 рубл зарар келтирмоқда. Бу давлат компенсациялари ҳисобга олинганда ҳам шундай. Бунга санкциялар сабабли хорижий етказиб берувчиларнинг қўшимча тўлов талаб қилиши ва ёқилғини Россия ҳудуди бўйлаб ташиш қимматлашгани сабаб қилиб кўрсатилмоқда.
Таклифга кўра, компаниялар нархни фақат хориждан олиб кирилган ёқилғига эмас, балки Россияда ишлаб чиқарилган бензин ва дизелга ҳам ошириши мумкин.
«Коммерсант» манбасининг баҳолашича, литрига 2,1 рубллик қўшимча нарх нефт компанияларига ҳар ой тахминан 12 миллиард рубл қўшимча даромад келтиради. Автомобилининг бензин баки 50 литр бўлган ҳайдовчи учун эса бу ўзгариш бир марта тўлиқ ёқилғи қуйиш харажатини 105 рублга оширади.
Бензин инфляциядан уч баравар тез қимматламоқда
21-октябрда эълон қилинган статистикага кўра, 19-октябр ҳолатида Россияда бензиннинг ўртача нархи литрига 78,04 рублни ташкил этган. Унинг турлари бўйича ўртача нархлар қуйидагича бўлган:
АИ-92 бензини — литрига 74,02 рубл;
АИ-95 бензини — литрига 80,30 рубл;
дизел ёқилғиси — литрига 86,58 рубл.
2026-йилнинг бошидан буён бензин 20,5 фоизга, дизел эса 13,4 фоизга қимматлаган. Шу даврда Россияда умумий инфляция 6,15 фоиз бўлган. Демак, бензин нархи умумий истеъмол нархларига нисбатан 3,3 баравар, дизел нархи эса 2,2 баравар тезроқ ошган.
Россия Энергетика вазирлиги ҳисоб-китобларига кўра, агар литрига 2,1 рубллик қўшимча нарх жорий этилса, йирик нефт компанияларига қарашли ёқилғи қуйиш шохобчаларида 2026-йил якунига қадар бензин нархи 11 фоизга ёки литрига 7,1 рублга ошиши мумкин. Ёзги дизел ёқилғиси эса 10,7 фоизга ёки литрига 8,2 рублга қимматлаши кутилмоқда.
Бу прогнозлар фақат йирик нефт компанияларининг ёқилғи қуйиш шохобчаларига тегишли. Росстат статистикасига эса мустақил шохобчалардаги нархлар ҳам киритилган. Шу сабабли бу кўрсаткичларни тўғридан-тўғри таққослаб бўлмайди.
Россия нефт заводларига ҳужумлар сабаб хориждан бензин олиб келмоқда
Россия Украина томонидан нефтни қайта ишлаш заводларига уюштирилаётган ҳужумлар фонида хориждан ёқилғи сотиб олишни кўпайтирмоқда.
«Коммерсант» маълумотларига кўра, 2026-йил октябр–декабр ойларида Россия ҳар ой 620 минг тоннагача бензин импорт қилиши мумкин. Бу мамлакат ички бозорига етказиб бериладиган бензиннинг 16–18 фоизини ташкил этади.
Экспертлар фикрича, Россияга бензин етказиб беришда асосий ўринни Беларус сақлаб қолади. Бундан ташқари, Россия Ҳиндистон, Туркия ва Марокашдан ҳам ёқилғи сотиб олмоқда. Россия Федерал монополияга қарши кураш хизмати маълумотларига кўра, сентябр ойида хориждан киритилган АИ-92 бензинининг муқобил нархи бир тонна учун 108 минг рублга етган. Россияда ишлаб чиқарилган бензиннинг улгуржи нархи эса ўртача 70,17 минг рубл бўлган.
Яъни хориждан олиб кирилган бензин Россияда ишлаб чиқарилган бензинга нисбатан бир тоннасига 37 минг рублдан кўпроқ қимматга тушган. Хориждан ёқилғи олиб келишни рағбатлантириш учун Россия ҳукумати аввалроқ махсус компенсация тизимини жорий қилган. Унга кўра, хорижий ёқилғи нархи билан мамлакат ички бозоридаги нарх ўртасидаги фарқнинг бир қисми давлат томонидан қопланади. Июл ойида ҳукумат ушбу тизимни дизел ёқилғисига ҳам татбиқ этишни маъқуллаган.
Ҳозир яна бир таклиф кўриб чиқилмоқда. Унга кўра, ёқилғини Россия ҳудуди бўйлаб темирйўлда ташиш харажатлари ҳам компенсация ҳисоб-китобига киритилади. Бу эса давлат бюджетидан ҳар ой қўшимча 2 миллиард рублгача маблағ ажратишни талаб қилиши мумкин. Бироқ «Коммерсант» маълумотларига кўра, Россия Молия вазирлиги бу таклифга қарши чиқмоқда.
