YeTTB O‘zbekiston iqtisodiyoti 6,5 foiz o‘sishini prognoz qildi

Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki O‘zbekiston iqtisodiyotini 2026 yilda 6,5 foiz, 2027 yilda esa 6 foiz o‘sish prognozini e’lon qildi.

Yevropa Tiklanish va taraqqiyot bankining mintaqaga oid yangi hisobotida Markaziy Osiyo va Mo‘g‘uliston mintaqasida yil boshida yuqori iqtisodiy faollik kuzatilgani, ammo asta-sekin iqtisodiy sur’atlar mo‘tadillashish yo‘liga o‘tayotganini ma’lum qildi.

Tahlilga ko‘ra, o‘sishni ichki iste’mol, investitsiyalar hamda qurilish va xizmatlar sohasi qo‘llab-quvvatlamoqda. Ishlab chiqarish ham mintaqada asosiy drayverlardan biri bo‘lib qolmoqda. Shu bilan birga, xizmatlar sohasining kengayishi va qurilish loyihalarining ko‘payishi iqtisodiy o‘sishga qo‘shimcha turtki bermoqda.

Tashqi xavflar

«Yaqin Sharqdagi mojarolarning cho‘zilishi tufayli salbiy ta’sirlar kuchaydi, bu esa mintaqaning eng yirik savdo va iqtisodiy hamkorlari – Rossiya va Xitoyda energiya narxlarining o‘zgaruvchanligi, ta’minot zanjiridagi uzilishlar va o‘sishning sekinlashishiga olib keldi. Umuman olganda, o‘sish istiqbollari mustahkam bo‘lib qolmoqda, ammo istiqbollar tobora ko‘proq ichki islohotlar sur’atiga va tashqi zarbalarga chidamlilikni kuchaytirishga qaratilgan sa’y-harakatlarga bog‘liq bo‘lib bormoqda», – deyiladi hisobotda.

O‘zbekiston

O‘zbekistonning iqtisodiyoti 2026-yil birinchi choragida o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 8,7 foizga o‘sdi. Bu keng ko‘lamli o‘sish iste’molchilar tomonidan boshqarildi. Pul o‘tkazmalarining o‘sishi va ish haqining kuchli o‘sishi xizmat ko‘rsatish sohasining kengayishiga turtki bo‘ldi.

Sanoat va qurilish sohalari yanada ko‘payib, yiliga mos ravishda 8 foiz va 15,5 foizga o‘sdi. Iqtisodiyot 2026-yilda 6,5 ​​foizga va 2027-yilda 6,0 foizga o‘sishi prognoz qilinmoqda. Asosiy xavf sifatida Rossiyadagi iqtisodiy pasayish va Yaqin Sharqdagi mojaroning inflatsiyaga ta’siri ko‘rilmoqda.

Qozog‘iston

Qozog‘iston iqtisodiyoti 2026 yilda 4,7 foizga, 2027 yilda esa 4,5 foizga o‘sishi prognoz qilinmoqda.

Qozog‘istonda 2026 yil birinchi choragida qurilish, transport va ishlab chiqarish sohalari o‘z dinamikasini saqlab qoldi, biroq qazib olish sanoati yillik hisobda 11,4 foizga qisqardi. Bu holat Kaspiy quvur konsorsiumi (CPC) quvuridagi uzilishlar hamda Tengiz neft konida sodir bo‘lgan hodisa bilan bog‘liq bo‘ldi.

Asosiy kapitalga investitsiyalar 2026 yilning birinchi uch oyida o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 6,4 foizga oshdi, bunda ishlab chiqarish va energiya ta’minoti sohalarida sezilarli o‘sish qayd etildi.

Asosiy xavflar qatoriga neft narxlarining o‘zgaruvchanligi, CPC quvuri va boshqa neft eksport yo‘nalishlarida ehtimoliy yangi uzilishlar hamda Xitoy va Rossiya iqtisodiyotlaridagi sekinlashuv kiradi.

Qirg‘iziston

Qirg‘iziston iqtisodiyoti 2026 yilda 8,7 foizga, 2027 yilda esa 7,0 foizga o‘sishi prognoz qilinmoqda.

Qirg‘izistonda 2026 yil birinchi choragida real YAIM o‘sishi asosan sanoat, qurilish va savdo sohalari hisobiga ta’minlandi. Asosiy kapitalga investitsiyalar yillik hisobda 25,5 foizga oshdi, bu infratuzilma, energetika va uy-joy qurilishiga yo‘naltirilgan kuchli investitsiyalar bilan izohlanadi.

Asosiy qisqa muddatli xavf sifatida Yevropa Ittifoqining aprel oxirida qabul qilingan sanksiyalar paketi ko‘rsatilgan bo‘lib, u Qirg‘izistonga ikki xil maqsaddagi tovarlar eksportini cheklaydi hamda moliya va logistika sohalari ustidan nazoratni kuchaytiradi. Shuningdek, energiya narxlarining oshishi va Rossiya iqtisodiyotidagi sekinlashuv qo‘shimcha salbiy ta’sirlar sifatida qayd etilgan.

Tojikiston

Tojikiston iqtisodiyoti 2026 yilda 7,9 foizga, 2027 yilda esa 7 foizgacha o‘sishi kutilmoqda.

Iqtisodiyot joriy yil birinchi choragida yillik hisobda taxminan 8 foizga o‘sdi. Bu o‘sish savdo, transport va kommunikatsiya sohalaridagi kengayish, shuningdek, sanoat ishlab chiqarishining faollashuvi va elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmining ortishi hisobiga ta’minlandi.

Ish bilan bandlikning oshishi va nominal ish haqlarining ko‘tarilishi real daromadlarning o‘sishiga olib keldi. Shu bilan birga, asosiy kapitalga investitsiyalar yillik hisobda 34,2 foizga oshdi, bu davlat xarajatlarining yuqori darajasi, jumladan Rog‘un GES loyihasiga yo‘naltirilgan mablag‘lar bilan izohlanadi.

Asosiy zaiflik omillari qatorida Tojikistonning Rossiya iqtisodiyotiga kuchli bog‘liqligi ko‘rsatilgan bo‘lib, u yerdagi sekinlashuv pul o‘tkazmalari orqali aholi daromadlariga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shuningdek, Yaqin Sharqdagi mojaro bilan bog‘liq inflatsiya bosimi qo‘shimcha xavf sifatida baholangan.

Turkmaniston

Turkmaniston YAIM o‘sishi 2026 va 2027 yillarda 6,3 foiz darajasida saqlanib qolishi prognoz qilinmoqda.

Turkmaniston iqtisodiyoti rasmiy manbalarga ko‘ra, 2026 yil birinchi choragida yillik hisobda 6,3 foizga o‘sdi. Bu o‘sish asosan neft va gaz sohasidagi yuqori natijalar hisobiga ta’minlandi.

Energetika sektorida qazib olish va qayta ishlash hajmlari rejalashtirilgan ko‘rsatkichlardan oshib ketdi, biroq umumiy sanoat ishlab chiqarishi 2,4 foizga nisbatan ancha sekinroq o‘sdi. Qurilish sohasi esa davlat investitsiyalari va yirik infratuzilma loyihalarining davom etishi orqali qo‘llab-quvvatlandi.

Hukumat Galkinish gaz konini kengaytirishning to‘rtinchi bosqichini boshladi. Ushbu loyiha o‘rta muddatli istiqbolda iqtisodiy faollikka qo‘shimcha turtki berishi kutilmoqda. Shu bilan birga, Turkmanistonning gaz eksporti asosan Xitoy bozoriga yo‘naltirilgan bo‘lib, bu holat iqtisodiyotni Xitoydagi talab o‘zgarishlariga nisbatan sezgir qiladi.

Umuman olganda, mintaqa iqtisodiyoti barqaror o‘sishni saqlasa-da, tashqi xavflar va geosiyosiy omillarga tobora bog‘liq bo‘lib qolmoqda. Shu bois YeTTB ichki islohotlarni tezlashtirish va iqtisodiy barqarorlikni kuchaytirish muhimligini ta’kidlamoqda.