Germaniya qabristonlarida qahvaxonalar ochish ommalashmoqda

Germaniyada qabriston hududida qahvaxonalar faoliyat yuritishi yangi ijtimoiy an’anaga aylanib bormoqda. Ushbu maskanlar odamlarga yolg‘izlik va yaqinlarini yo‘qotish qayg‘usini yengib o‘tishga yordam berib, qabristonlarni motam maskanidan jamoatchilik uchrashadigan yangi ijtimoiy maydonga aylantirmoqda. Bu haqda «Deutsche Welle» xabar berdi.

Qayd etilishicha, ko‘plab shaharlarda ochiq osmon ostida faoliyat yuritayotgan bunday qahvaxonalarning ayrimlari joriy yilda ilk bor sovuq tushishi bilan ham yopilmaslikka qaror qilgan.

Tashkilotchilarning ta’kidlashicha, kuz va qishning qisqa kunlarida odamlar uchun qahva ustida suhbatlashish va jamiyatning bir qismi ekanini his qilish imkoniyati yanada muhimroq ahamiyat kasb etadi.

Ma’lumotlarga ko‘ra, qabristonlardagi qahvaxonalar va norasmiy uchrashuvlar butun Bavariya bo‘ylab ommalashgan. Ular orasida Myunxendagi «Cafe Himmelb(l)au», Nyurnbergdagi «GießkannenCafe» va Erlangendagi «Cafe Kränzchen» loyihalari eng mashhurlari qatoriga kiradi.

Kuzatuvlar shuni ko‘rsatmoqdaki, ko‘pchilik insonlar aynan qabriston muhitida suhbat qurish va o‘z fikrlari bilan o‘rtoqlashishni osonroq qabul qilmoqda.

Xususan, Fyurt shahar qabristonida Bavariyadagi birinchi mobil qahvaxona olti yildan beri ishlab kelmoqda. Yoz faslida har yakshanba kuni bu yerda yigirmaga yaqin odam yig‘iladi. Fyurt ko‘ngillilar markazi xodimi va loyiha tashkilotchisi Leander Virt (Leander Wirth) maxsus jihozlangan yuk velosipedidan tashrif buyuruvchilarga qahva va pishiriqlar tarqatadi. Buning evaziga faqatgina ramziy xayriya puli so‘raladi.

«Biz uchrashuvlar uchun imkoniyatlar yaratmoqchimiz», — deydi Virt epd agentligiga bergan intervyusida.

Uning qayd etishicha, qabriston bunday maqsadlar uchun bir qarashda tuyulganidan ko‘ra ancha mos joy hisoblanadi. Bu yerda vaqt sekinroq o‘tishi, ayrimlar qabrlarni parvarish qilayotgan bir vaqtda boshqalar xiyobonlarda sayr qilishi, bunday muhit yolg‘izlikdan qiynalayotgan yoki shunchaki muloqotga muhtoj insonlar hayotining muhim qismiga aylangan.

Berlin — qabriston qahvaxonalarining kashshofi

Qabristonlardagi qahvaxonalar va norasmiy muloqot maydonchalari allaqachon Bavariya chegaralaridan chiqib, Berlin, Gamburg va Shimoliy Reyn-Vestfaliya kabi hududlarda ham faol ishlamoqda. Berlinda bunday madaniyat ayniqsa keng rivojlangan bo‘lib, poytaxt mazkur yo‘nalishning pioneri hisoblanadi. 2006 yilda ochilgan «Café Finovo» ko‘p hollarda mamlakatdagi birinchi qabriston qahvaxonasi sifatida tilga olinadi.

«Visit Berlin» sayyohlik portali o‘tgan may oyida shahardagi 11 ta shunday qahvaxona ro‘yxatini e’lon qildi. Ular safida Alter St.-Matthäus-Kirchhof qabristonidagi «Cafe Finovo», Georgen-Parochial-Friedhof qabristonidagi «Nonna Cafe», Sophienfriedhof II hududidagi «Lisbeth» va St.-Thomas-Kirchhof qabristonidagi «21 Gramm» qahvaxonalari bor.

Qabristonlarning o‘zgarayotgan ijtimoiy funksiyasi va tadqiqotlar

Sotsiologlarning fikricha, keksalar tez-tez yolg‘iz yashayotgan va an’anaviy qo‘shnichilik aloqalari susayib borayotgan jamiyatda bunday tashabbuslar ijtimoiy yakkalanishga qarshi kurashishga yordam beradi. Bunday qahvaxonalardagi suhbatlar faqatgina o‘lim yoki yo‘qotish mavzusiga bag‘ishlanmaydi; mehmonlar kundalik hayot, oila, siyosat, ob-havo yoki yangiliklarni muhokama qilishadi.

Federal qurilish, shahar va hududiy tadqiqotlar instituti (BBSR) tomonidan 2026 yilda e’lon qilingan tadqiqotga ko‘ra, qabristonlarga bo‘lgan munosabat o‘zgarmoqda.

Ular faqatgina motam maskani bo‘lib qolmasdan, asta-sekin yashil dam olish zonalari, ekologik va madaniy tashabbuslar maydonchasi hamda mahalliy aholi uchun uchrashuv joylariga aylanib bormoqda. Qahvaxonalar esa an’anaviy qabristonlarni ko‘p funksiyali jamoat makonlariga aylantirish bo‘yicha kengroq jarayonning bir qismi sifatida ko‘rilmoqda.

Qishki rejalar va vasiyatga kiritilgan qahvaxona

Sovuq tushishi bilan loyihalarning faoliyati turlicha tashkil etiladi. Nyurnbergda uchrashuvlar ob-havo imkon bergan qadar davom ettirilishi rejalashtirilgan. Fyurtdagi mobil qahvaxona esa qish mavsumida cherkov jamoat markazining issiq binosiga ko‘chiriladi.

Tashkilotchi Leander Virt 90 yoshdan oshgan bo‘lsa-da, qahvaxonadagi uchrashuvlarga muntazam kelib turgan ikki keksa tashrif buyuruvchini yodga oladi. Ularning ikkisi ham vafot etgan va o‘zlari qahva ichib, do‘stlari bilan suhbatlashgan aynan shu qabristonga dafn qilingan.

Xabarda aytilishicha, ulardan biri vafot etganidan so‘nggina bu maskan u uchun qanchalik muhim bo‘lgani ma’lum bo‘lgan: erkak o‘z vasiyatnomasida qabriston qahvaxonasi uchun ming yevro mablag‘ qoldirgan. Bu holat ko‘plab odamlar uchun mazkur uchrashuvlar shunchaki qahva va pishiriqdan ko‘ra kattaroq ma’noga ega ekanini, bu yerda ular insoniy e’tibor va jamiyatning bir qismi ekanligini his qilishini ko‘rsatishi qayd etilgan.