Bu yilgi Olimpiada medallari tarixdagi eng qimmatlaridan bo‘ladi

Italiyada o‘tayotgan qishki Olimpiadada 700 dan ortiq oltin, kumush va bronza medallar tog‘ chang‘isi, muzli xokkey, figurali uchish va kyorling kabi sport turlarida ishtirok etayotgan dunyoning eng kuchli sportchilarga topshiriladi.

Medallarning ma’naviy qiymati o‘lchovsiz bo‘lsa-da, pul bilan hisoblaganda ular hech qachon bunchalik qimmat bo‘lmagan. «FactSet» ma’lumotlariga ko‘ra, 2024 yil iyul oyida Parijda bo‘lib o‘tgan Olimpiadadan beri oltin va kumushning spot narxlari mos ravishda taxminan 107 foiz va 200 foizga oshgan.

Bu hayratlanarli o‘sishlar shuni anglatadiki, faqat metall qiymatiga qaralganda, oltin medallar hozirda taxminan 2300 dollar turadi – bu Parij Olimpiadasidagi qiymatidan ikki barobardan ham ko‘p. Ikkinchi o‘rin uchun beriladigan kumush medallar esa deyarli 1400 dollarga teng bo‘lib, bu ikki yil oldingi qiymatidan uch barobar ko‘p.

Kumush narxining oshishiga qisman chakana investorlar tomonidan talabning o‘sishi sabab bo‘lgan. Oltin narxlari esa yirik markaziy banklar o‘z zaxiralarini ko‘paytirgani va investorlar global siyosiy beqarorlik sharoitida an’anaviy xavfsiz aktiv hisoblangan oltinni faol xarid qila boshlagani ortidan ko‘tarildi.

O‘z og‘irligidan ham qimmatroq

G‘oliblar Italiya Davlat Miyona va Poligrafiya Instituti tomonidan qayta ishlangan metaldan yasalgan medallarni qabul qilishadi. Lekin hamma narsa ko‘zga yoqqani kabi oltin emas.

Oltin medalda 506 gramm (16 troy unsiya) umumiy vazndan faqat olti grammi toza oltindan iborat. Qolgan qismi kumushdan yasalgan. Bronza medallar misdan tayyorlanadi va 420 gramm (15 unsiya) vaznda bir donasi taxminan $5.60 qiymatga ega, deyiladi tadbir tashkilotchilari tomonidan e’lon qilingan ma’lumotlarda. (Troy unsiya oddiy unsiyadan taxminan 10% og‘irroq.)

Londondagi «Baldwin’s» auksion uyi ma’lumotiga ko‘ra, Olimpiya oltin medallari 1912 yil Stokgolm (Shvetsiya) Olimpiadasidan beri toza oltindan yasalmagan. O‘sha medallar, vazni faqat 26 gramm (0.8 troy unsiya) bo‘lib, o‘sha paytdagi oltin narxi bo‘yicha $20 dan kam qiymatda bo‘lgan. AQSH iste’mol narxlar indeksidan hisoblab chiqilsa, bu qiymat hozirgi zamonda taxminan $530 ga yaqin.

«Biroq, kolleksionerlar uchun Olimpiya medallari ularning pul qiymatidan ancha yuqori narxda sotilishi mumkin», – dedi Baldwin’s kompaniyasida qadimgi tiqimlarni boshqaruvchisi Dominik Chorni.

Uning aytishicha, 2015 yilda «Baldwin’s» 1912 yilgi Stokgolm Olimpiadasining oltin medalini £19,000 ($26,000) ga sotgan.

Keyingi yili auksionchilar 1920 yil Antverpen Olimpiadasi ishtirokchilarining bronza medalini £640 ($875) ga sotishgan.

«Ushbu medalning «ixtiyoriy qiymati» yo‘q edi, ammo uning dunyodagi eng mashhur sport tadbiri bilan bog‘liqligi sababli qadrlanardi», – deydi Chorni.

Lekin ko‘pchilik Olimpiya medallari hech qachon sotilmaydi. Nisbatan kam sondagi olimpiadchilar o‘z medallarini sotadi, chunki ularni qadrlaydi.

«Saxo Bank» kompaniyasida tovar strategiyasi rahbari Ole Xansenning aytishicha, so‘nggi kunlardagi qimmatbaho metallar narxidagi katta o‘zgarishlarga qaramay, oltin va kumush narxi Olimpiya medallarining moliyaviy qiymatini yanada oshirishi mumkin. Geosiyosiy notinchlik va hukumat qarzi o‘sishi sharoitida qimmatbaho metallarga talab kuchli bo‘lib qolishi ehtimoli yuqori.

«Men taxmin qilamanki, kelasi yozgi Olimpiada (2028) uchun oltin va kumush medallar ham hozirgi Qishki Olimpiada medallaridan ham qimmatroq bo‘ladi», – dedi u.

Ma’lumot uchun, qishki Olimpiada–2026 rasman 6–22-fevral kunlari Italiyaning shimolidagi bir necha lokatsiyada o‘tkazilmoqda. Kecha, 6-fevral kuni Olimpiada ishtirokchi davlatlar paradi kabi tantanali tadbirlar Italiyaning yana uch shahri – Kortina-d’Ampetsso, Predatsso va Livinoda tashkil etildi. Ochilish marosimida O‘zbekiston delegatsiyasi ham qatnashdi.