
Nega 2026-yilda altsezon bo'lishi ehtimoli past?
Bitkoinning bozordagi ulushi 59 foiz darajasida saqlanib qolayotgan va hafta davomida 1 milliard dollardan ortiq tokenlar blokdan chiqarilayotgan bir paytda, kapital altkoinlardan chetlanishda davom etmoqda. Shu bilan birga, bozor tuzilmasi o‘zgarib ketdi.

Kripto-bozorda Bitkoin liderlikni mustahkam egallagan
Bozor ma’lumotlari shuni ko‘rsatmoqdaki, bitkoin hamon yetakchi o‘rnini saqlab qolmoqda. Altkoinlar mavsumi indeksi hozirda 41 darajasida turibdi - bu altlkoinlarning ustunligini anglatuvchi 75 darajadan ancha past. Ushbu ko‘rsatkich so‘nggi 90 kun ichida eng yuqori 50 ta tanganing kamida 75 foizi (steyblkoinlar va aktivlar bilan ta’minlangan tokenlardan tashqari) bitkoindan yaxshiroq natija ko‘rsatganini aks ettiradi.
Uzoq muddatli ko‘rsatkichlar ham vaziyatni tasdiqlaydi. Altkoinlarning oylik indeksi hozirda 49 ballni, yillik ko‘rsatkich esa 29 ni tashkil etmoqda. Bunday dinamika bitkoinning doimiy yetakchiligini ko‘rsatib, muqobil kriptovalyutalar oldidagi vazifalarni murakkablashtirmoqda.
O‘tmishni tahlil qilish esa manzarani yanada oydinlashtiradi. 122 kundan beri altkoinlar mavsumi kuzatilmagan, oxirgi "altkoinlar yili"dan esa 1456 kun o‘tgan. Bitkoinning doimiy ustunligi shunchaki qisqa muddatli tendensiya emas, balki bozordagi chuqur o‘zgarishlarni aks ettirmoqda.
Altkoin mavsumi odatda eng yuqori 50 ta kriptovalyutaning kamida 75 foizi 90 kunlik davrda bitkoindan yaxshiroq natija ko‘rsatganda qayd etiladi. Bu Binance kabi birjalar tomonidan kuzatiladigan sanoat standartidir. Hozirgi kunda bu chegaraga erishish qiyin va bitkoin o‘z nazoratini saqlab turibdi.
Altsezon uchun to‘rtta strukturali to‘siq
CryptoRank kapital oqimini altkoinlar o‘sishining asosiy to‘siqlaridan biri deb hisoblaydi. Bir yil ichida kuzatilayotgan tokenlar soni 5,8 milliondan 29,2 milliongacha ko‘paydi - kapital ko‘plab loyihalar o‘rtasida tarqalib ketmoqda, keng ko‘lamli o‘sish uchun esa alohida sohalarga e’tibor qaratish lozim.
Ikkinchi muammo - tokenlar iqtisodiyoti. Ko‘plab loyihalar muomaladagi hajmi kichik, ammo to‘liq kapitallashuvi yuqori bo‘lgan tokenlarni ishga tushirmoqda. Uzoq bloklash muddatiga ega tokenlarning aksariyati insayderlar qo‘lida to‘plangan. Qulfdan chiqarish tugashi bilanoq, bozorda sotuvchilar tomonidan bosim paydo bo‘ladi, bu esa talab mavjud bo‘lsa ham o‘sishga to‘sqinlik qiladi.
Bundan tashqari, altkoinlar endi yangi investitsiya vositalari bilan raqobatlashmoqda. Memkoinlar treyderlarni tez foyda olish imkoniyati bilan o‘ziga jalb qilmoqda - ilgari bu bozor ishtirokchilari altkoinlarning o‘sishini ta’minlagan edi. Muddatsiz shartnomalar va bashorat bozorlari tokenni balansda saqlamasdan ham leveraj bilan savdo qilish imkonini beradi, bu esa klassik altkoinlarga bo‘lgan talabni yanada pasaytiradi.
So‘nggi to‘siq - institutsional kapital. Yirik o‘yinchilar odatda ETF orqali faqat ETH, SOL yoki XRP kabi aktivlarni tanlaydilar. Bunday yondashuv xavfsizlik talablarini oshiradi, ammo yangi mablag‘lar asosan faqat eng yirik va likvid kriptovalyutalarga kirib kelmoqda. O‘rta va kichik altkoinlar deyarli qo‘llab-quvvatlanmayapti va tiklanolmayapti.
Blokdan chiqarish bosimi
Bu omillar birgalikda bir-birini kuchaytiradi va altkoinlarning o‘sish imkoniyatlarini cheklaydi. Chakana kapital juda sekin taqsimlanadi, institutsional ishtirokchilar esa yirik aktivlarga e’tibor qaratadi. O‘rta toifadagi altkoinlar yangi ko‘tarilishni boshlash uchun yetarli talabni to‘play olmaydi. Tokenlarning ochilishi tufayli yangi tangalarning paydo bo‘lishi ham qo‘shimcha bosim yaratadi - bunday sharoitda harakatni saqlab qolish murakkab bo'lmoqda.
Vaziyat o‘tgan yillarga nisbatan sezilarli darajada o‘zgardi. Ilgari tokenlar kamroq edi, shuning uchun kapital TOP - 100 kriptovalyutalarda to‘planardi, bu esa yanada muvofiqlashtirilgan ko‘tarilishlarga olib kelardi. Hozirda bozorning kuchli parchalanishi altkoinlarning bir vaqtda o‘sishiga to‘sqinlik qilmoqda.
Vaziyatni savdo uchun muqobil vositalarning rivojlanishi ham keskinlashtirmoqda. Muddatsiz shartnomalardagi yuqori darajadagi richag va binar bashorat bozorlari altkoinlar bilan taqqoslanadigan o‘zgaruvchanlik va foyda imkoniyatini beradi, ammo to‘siqlarsiz va tokenlarga bevosita egalik qilish zaruratisiz. Biroq, altkoinlarning o‘sish mavsumlarining uzoq vaqt kuzatilmagani bunday davrlar butunlay yo‘qoldi degani emas. Tarix shuni ko‘rsatadiki, altkoinlar bozorni boshqarayotgan davrlar orasida uzoq tanaffuslar bo‘ladi. Navbatdagi tanaffus ayniqsa cho‘zilib ketdi. Investorlar bunday bozor yangi me’yorga aylandimi yoki yangi sharoitlarda bo‘lsa-da, davriylik baribir qaytadimi, degan masalani hal qilishlari kerak.
2026-yil yanvar oyining oxiriga kelib, kripto bozori hali ham tizimli muammolarga duch kelmoqda. Altkoinlar uchun kapital oqimi, murakkab tokenomika, raqobatchilarning o‘sishi va yetakchilarga e’tibor qaratish yengib bo‘lmas to‘siqlar bo‘lib qoladimi yoki baribir yechim topish mumkinmi - hozircha noma’lum. Yaqin oylarda bu cheklovlar saqlanib qoladimi yoki bozor yana altkoinlar o‘sishi uchun sharoit yaratadimi, aniq bo‘ladi.





