O‘zbekistonda pul massasi rekord darajada o‘sdi

O‘zbekistonda pul massasi bir yil ichida rekord sur’atda o‘sib, iqtisodiyotdagi likvidlik hajmi sezilarli darajada kengaydi. Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, ushbu o‘sishning asosiy qismi bank depozitlari hissasiga to‘g‘ri kelmoqda.

2026 yil 1-yanvar holatiga mamlakatdagi umumiy pul massasi 379 trillion so‘mni tashkil etdi. Bu 2025 yil boshidagi 277 trillion so‘mlik ko‘rsatkichdan qariyb 102 trillion so‘mga ko‘p. Natijada yillik o‘sish sur’ati 37 foizga yetdi.

Pul massasi o‘sishining asosiy sababi

Pul massasining kengayishida milliy valutadagi depozitlar hal qiluvchi omil bo‘ldi. Joriy yil boshiga kelib so‘mdagi jami depozitlar hajmi 241 trillion so‘mga yetdi. Bir yil oldin bu ko‘rsatkich 167 trillion so‘mni tashkil etgan bo‘lib, 12 oy davomida depozitlar 74 trillion so‘mga oshgan.

Xorijiy valutadagi depozitlar ham o‘sishni davom ettirdi. Ular hajmi 70 trillion so‘mga yetgan bo‘lib, o‘tgan yil boshiga nisbatan 13 trillion so‘mga ko‘paygan. Bu aholining va biznesning valutadagi jamg‘armalarga qiziqishi saqlanib qolayotganini ko‘rsatadi.

Muomaladagi naqd pulning o‘sishi

Pul massasi tarkibida muomaladagi naqd pullar hajmi ham sezilarli darajada o‘sdi. 2026 yil boshida iqtisodiyotdagi jami naqd pullar miqdori 68 trillion so‘mni tashkil etdi. Bu bir yil oldingi 53 trillion so‘mlik ko‘rsatkichdan 15 trillion so‘mga ko‘p.

Mutaxassislar pul massasining bir vaqtning o‘zida depozitlar va naqd pullar hisobiga oshishi iqtisodiyotda pul taklifi jadal kengayayotganidan dalolat berishini ta’kidlamoqda. Bu esa inflatsiya bosimi va narxlar barqarorligiga qo‘shimcha xavflar saqlanib qolayotganini anglatadi.