Долларга нисбатан энг кўп ўсган валюталар: глобал трендлар

2025 йил доллар учун осон кечмади. Visual Capitalist томонидан «The Bulwark» ва Bloomberg маълумотлари асосида тайёрланган таҳлилга кўра, ўтган йил давомида жаҳон валюталарининг катта қисми АҚШ долларига нисбатан мустаҳкамланди.

Энг катта ўсиш Швеция кронаси ҳиссасига тўғри келди. Валюта бир йил ичида долларга нисбатан 20,2 фоизга қимматлашди. Бу сўнгги ўн йилликларда қайд этилган энг юқори йиллик натижа сифатида баҳоланмоқда. Мутахассислар буни Швеция Марказий банки сиёсати ва капитал оқимининг Европага қайта йўналиши билан боғламоқда.

Иккинчи ўринда Мексика песоси жой олди. Валюта 15,6 фоизга мустаҳкамланди. Экспорт ҳажмларининг ўсиши ва АҚШ билан савдо алоқаларининг кучайиши бу динамикага асосий омил бўлди. Шу билан бирга, Швейцария франки ҳам 14,5 фоизлик ўсиш билан етакчи гуруҳда қолди.

Икки хонали ўсиш

2025 йилда долларга нисбатан икки хонали фоизларда ўсган валюталар рўйхати анча кенг. Жанубий Африка ранди 13,8 фоизга, евро эса 13,5 фоизга мустаҳкамланди. Еврозона валютасининг ўсиши инфляцияга қарши қатъий сиёсат ва АҚШ иқтисодиётидаги ноаниқликлар билан изоҳланмоқда.

Британия фунти ҳам ижобий динамикани кўрсатиб, йил якунларига кўра 7,7 фоизга қимматлашди. Япония иенаси эса иқтисодий муаммоларга қарамасдан, йилни 0,3 фоизлик кичик ўсиш билан якунлади. Бу доллар умумий заифлашув тенденцияси қанчалик кенг қамровли бўлганини кўрсатади.

Таҳлилчилар таъкидлашича, мазкур динамика инвесторларнинг хавфдан қочиш стратегиялари ўзгарганини ҳам акс эттиради. Капитал бир неча йилдан кейин яна диверсификацияга қайтмоқда.

Нега доллар пасайди?

Экспертлар доллар позициясининг сусайишини икки асосий омил билан изоҳлайди. Биринчидан, АҚШ ички ва ташқи сиёсатидаги беқарорлик инвесторлар ишончини заифлаштирди. Бу эса муқобил валюталарга талабни оширди.

Иккинчидан, марказий банклар захира сиёсатини қайта кўриб чиқмоқда. Олтингa ва бошқа валюталарга бўлган қизиқиш ортиб, доллар улуши аста-секин қисқармоқда. Бу жараён қисқа муддатли эмас, балки узоқ муддатли стратегик ўзгариш сифатида қаралмоқда.

Агар ушбу тенденция сақланиб қолса, валюта бозорида долларга нисбатан рақобат янада кучайиши мумкин.